Dolina Racławki -wulkany, wapienie i bliskość natury

Dolina Racławki
5
(1)

Dolina Racławki to największy rezerwat przyrody w województwie małopolskim.
Na jego terenie poprowadzone są trzy ścieżki edukacyjno przyrodnicze, ze szczególnym naciskiem na historię geologiczną tego obszaru. To właśnie tu znajdują się najstarsze skały, które zobaczyć można w rejonie krakowskim.
Dla miłośników przyrody i wypoczynku na łonie natury, Dolina Racławki będzie idealnym miejscem.

Dolina Racławki zlokalizowana jest w miejscowościach Dubie i Racławice. Punktem startowym na tutejsze szlaki jest parking samochodowy w Dubiu, który znajduje się nieopodal czynnego kamieniołomu dolomitu. Parking jest bezpłatny. Mieści się tu kilkanaście samochodów. Drugi parking znajduje się w miejscowości Żary tuż przy żółtym szlaku. Trzeci parking dostępny jest w centrum miejscowości Dubie. Wszystkie zaznaczone są na mapie, którą znajdziecie na dole wpisu.
W zależności od zainteresowań, w Dolinie Racławki można wybrać się na dwie trasy geologiczne oraz jedną ogólnoprzyrodniczą.

Trasa czerwona – 5 km: Dolina Racławki – Wąwóz Zbrza

Trasa ta jest pętelką. Rozpoczyna się i kończy przy parkingu samochodowym w miejscowości Dubie. Na początki kierujemy się z parkingu do wylotu Doliny Racławki. Przechodzimy przez mostek nad potokiem Racławka, a następnie na skrzyżowaniu szlaków skręcamy w lewo. Maszerujemy pod górę delikatnie nabierając wysokości. Po chwili szlak skręca ostro w lewo. Czeka nas teraz największe do pokonania przewyższenie na trasie. Maszerujemy stromym stokiem przez las, a następnie docieramy do pierwszego punktu na szlaku, który tak naprawdę jest ostatnim, piątym punktem ścieżki dydaktycznej, jednak my poszliśmy na opak 🙂


Łom pisarski

racławki

Jest to bardzo stary uskok, który powstał podczas orogenezy hercyńskiej (okres karbon – perm czyli +/- 300 mln lat temu). Jest on najstarszym w rejonie krakowskim uskokiem. Tym samym ma bardzo duże znaczenie zarówno dydaktyczne jaki i naukowe. Wprawne oko od razu dostrzeże dwa skrzydła uskoku: skrzydło wiszące, zbudowane z wapieni dębnickich oraz skrzydło zrzucone, które zbudowane jest z wapieni serii stromatoporowej.

Kolejno od łomu pisarskiego kierujemy się ścieżką przez las. Pokonujemy niewielkie przewyższenie i docieramy do ścieżki, która prowadzi po dość płaskim terenie. Przez kilkanaście minut maszerujemy przez las zgodnie z oznaczeniem szlaku. Docieramy do granicy rezerwatu, skręcamy w lewo i wkraczamy najpierw na polną ścieżkę, a następnie na szosę. Po prawej stronie pojawi się kolejny punkt na czerwonej trasie.

Kamieniołom w Dębniku

Kamieniołom w Dębniku to nieczynny już od lat kamieniołom, w którym wydobywano wapienie dębnickie. Wapienie te, ze względu na swój ładny wygląd służyły jako kamienie ozdobne. Po wypolerowaniu nabierają mocno ciemnej barwy, a jasne kalcytowe żyłki tylko dodają im uroku. Z tych wapieni zbudowane są portale wejściowe w Katedrze Wawelskiej w Krakowie. Obecnie w kamieniołomie znajduje się zielone oczko wodne. Dostrzec można także leje krasowe, które wypełnione są czerwoną gliną zwaną terra rosa. Glina ta pochodzi z okresu permu, kiedy to w tym miejscu miała miejsce aktywność wulkaniczna.

Z kamieniołomu kierujemy się dalej zgodnie z czerwonym szlakiem. Przechodzimy przez miejscowość Dębnik i ponownie wkraczamy do lasu. Kierujemy się do wąwozu Zbrza.

Wąwóz Zbrza

Wąwóz Zbrza jest typowym wąwozem, który odznacza się stromymi zboczami i wąskim dnem. Jego geneza jest dość prosta. Powstał na skutek niszczenia terenu przez okresowo płynące tu wody, np. podczas wiosennych roztopów lub po intensywnych opadach deszczu. W wąwozie maszerujemy po bardzo wygodnej ścieżce, która zaprowadzi nas na jego południowy kraniec. Ścieżka ta jest usytuowana na dużej formie magmowej, która powstała w okresie permu. Nazywa się ona lakkolitem, jednakże nie widać tych skał gołym okiem, ponieważ na skutek ruchów tektonicznych są one przykryte wapieniami z innych okresów. W południowej części Wąwozu Zbrza znajduje się kolejny punkt na czerwonym szlaku-czynny kamieniołom dolomitu „Dubie”. Spacerując wąwozem, mijamy po drodze znaki ostrzegawcze, które informują o robotach strzałowych w kamieniołomie. Przejście przez Wąwóz Zbrza zajmuje około 15-20 minut.

Kopalnia odkrywkowa dolomitu „Dubie”

Kamieniołom „Dubie” zlokalizowany jest w południowej części Wąwozu Zbrza. Eksploatowane są w nim najstarsze w rejonie krakowskim skały-dolomity, których wiek wynosi 390 mln lat (dewon środkowy-żywet). W obrębie dolomitów widoczne są także dajki, czyli żyły wulkaniczne, które świadczą o aktywności wulkanicznej, która miała miejsce na tym terenie. Kruszywo, które wydobywane jest w kamieniołomie, stosowane jest głównie w budownictwie drogowym. Kamieniołom działa od 1966 roku, a jego zwiedzanie jest możliwe po uzyskaniu zgody w biurze kamieniołomu. Swego czasu, jeszcze na studiach miałam możliwość zwiedzenia kamieniołomu i odbycia tu praktyk-bardzo ciekawe i cenne doświadczenie 🙂 Dlatego, jeżeli tylko będziecie mogli, to zachęcam do ubiegania się o zgodę na zwiedzanie i zobaczenie kamieniołomu na własne oczy.

Wzdłuż kamieniołomu poprowadzona jest dalsza część czerwonego szlaku. Przejść należy przez wjazd do kopalni, a następnie trzeba kierować się w stronę szosy i skręcić w lewo, w kierunku parkingu.

Trasa żółta 6 km: Wąwóz Żarski – Dolina Szklarki – Dolina Racławki

Wędrówkę rozpoczynamy na parkingu samochodowym, który zlokalizowany jest tuż obok głównej drogi w Żarach. Kierujemy się w stronę lasu, przechodzimy obok szlabanu i po chwili stajemy na żółtym szlaku. My wybraliśmy drogę, która skręca w lewo. Maszerujemy ścieżką około 10 minut, po drodze mijając powalone drzewa. Po tym czasie docieramy do pierwszego punktu na trasie, czyli do Wąwozu Żarskiego. Jego zbocza charakteryzują się występowaniem wapieni górnej jury. Zaobserwować tu można zjawiska krasowe. W wapieniach występuje wiele spękań, a najciekawszym elementem jest Jaskinia Żarska o długości 143 m.

Łom z intruzją

Dalsza część trasy wiedzie przez las i doprowadza nas do bardzo cennego geologicznie miejsca, którym jest punkt numer 3. Zwany jest on „Łomem z intruzją” lub „Łomem przy granicy”. Znajduje się poza obszarem Rezerwatu Dolina Racławki, ale ze względu na swoją geologiczną wartość, jest objęty ochroną prawną. W tym miejscu można gołym okiem zaobserwować intruzję magmową, czyli miejsce, gdzie skały wulkaniczne wcięły się w występujące tu wapienie z górnego karbonu. Wapienie, które znajdują się w bliskim kontakcie z intruzją magmową, są przeobrażone, a ich barwa ma żółtawy kolor. Miejsce to, było wielokrotnie opisywane i stanowi cenne stanowisko geologiczne. Ponadto odegrało ważną rolę w stratygrafii górnego karbonu w tym rejonie.

Ciekawostką jest, że nazwa „Łom przy granicy” pochodzi od leżącej tu niegdyś granicy pomiędzy Austrią, a Rosją.

Dolina Szklarki

Zostawiwszy za sobą „Łom z intruzją”, który jest ewidentnym dowodem na działalność wulkaniczną na tym obszarze, ruszamy dalej w kierunku Doliny Szklarki. Znajdują się tu kolejne punkty, które są ciekawe z punktu widzenia geologii. Wędrówka jest przyjemna. Wiedzie leśną ścieżką, która raz prowadzi nas w dół, raz po górę. Są tu miejsca gdzie trzeba przejść przez przez ciek wodny lub wejść po stromym zboczu. Niestety ilość śmieci, która niesiona jest wraz z wodami potoku Szklarka jest przerażająca.

Na kolejnych etapach wędrówki zobaczyć można martwicę wapienną, zespół skałek jurajskich oraz grupę skałek z karbonu. Wiosną można trafić tu na dziki, co być może utrudni wędrówkę. Nam plany zmieniła locha z małymi dzikami i postanowiliśmy zamiast lasem, pójść wzdłuż szosy.

Trasa niebieska – 6 km: Dolina Racławki

Przyjemny szlak, który prowadzi wzdłuż potoku Racławka. Spośród trzech tras, które mamy do wyboru, to właśnie wędrówka niebieską ścieżką edukacyjną, należy do najłatwiejszych. Brak tu stromych podejść czy zejść, a jedynym utrudnieniem na szlaku jest zalegające po wiosennych roztopach i opadach deszczu błoto. Na trasie oznaczonych jest 13 punktów, które przedstawiają turystom walory przyrodnicze tego miejsca. Ścieżka zapoznaje nas z typowymi dla rezerwatu Dolina Racławki zbiorowiskami roślinnymi: łęgiem olszowym, który rośnie na terenach zalewowych, blisko rzek i potoków czy lasem bukowym.

Na trasie podziwiać można piękne zakola potoku Racławka, a także formy krasowe, takie jak „Skałka z nyżą”. Skałka posiada bardzo charakterystyczne i widoczne gołym okiem zagłębienie, które powstało na skutek silnie działających tu procesów krasowych. W końcowym etapie wędrówki dotrzemy do „Źródła Bażana”, czyli kilku krasowych wywierzysk, zasilających potok Racławka. Do parkingu wracamy taką samą trasą.

Warto wiedzieć, że trasa ścieżki edukacyjnej w dużej części pokrywa się z żółtym szlakiem, który biegnie z Chrzanowa aż do Pieskowej Skały.

Mapa

Dolina Racławki
Dolina Racławki – tablica informacyjna, która znajduje się na parkingu.

Jak oceniasz przydatność tego wpisu?

Kliknij gwiazdki, aby ocenić ten wpis.

Średnia ocena 5 / 5. Liczba głosów: 1

Jak dotąd brak głosów! Oceń ten post jako pierwszy.

1 Comment

  1. Ciekawe miejsca do spacerów i malownicze.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

I accept the Privacy Policy